HISTORIA SANKTUARII
Nie ma pielgrzyma, który przybył do Rzymu, nie pragnąc odwiedzić Papieskiego Sanktuarium Świętych Schodów. Jest jednym z najważniejszych i najbardziej znanych sanktuariów w Kościele rzymskokatolickim. Sanktuarium mieści się w pobliżu bazyliki św. Jana na Lateranie, w której znajduje się Sancta Sanctorum, uznana za pierwszą prywatną kaplicę papieską. Nazwa świątyni pochodzi od 28 marmurowych stopni Świętych Schodów.

SCALA SANTA
Zgodnie ze starożytną tradycją chrześcijańską św. Helena († 335), matka Konstantyna, miała schody przeniesione z pałacu Poncjusza Piłata w Jerozolimie do Rzymu . Uważa się, że Jezus wspiął się po tych schodach kilka razy w dniu, w którym został skazany na śmierć, dlatego są oni znani jako „Scala Pilati” lub „Scala Sancta” (Święte Schody lub Schody Piłata). Pierwsze pisemne świadectwa tego słynnego wspomnienia Męki znajdują się w fragmencie z Liber Pontificalis z czasów Sergiusza II (844-847) oraz w bulli papieskiej wydanej przez papieża Pascala II (1099-1119). Wiadomo też, że schody były pierwotnie umieszczone w kompleksie pałaców Laterańskich (Patriarchium), starożytnej siedziby papiestwa. Pod nadzorem Sykstusa V w 1589 r. Schody zostały umieszczone przed Sancta Sanctorum, tworząc rdzeń Sanktuarium, które można dziś zobaczyć. Sanktuarium zostało przywrócone przez Piusa IX (1846-78), a przylegający do niego klasztor został zbudowany i powierzony ojcom pasjonistom 24 lutego 1853 roku. Idąc za przykładem wielu świętych i znamienitych i oddanych mężczyzn i kobiet, papież Pius IX wspiął się schody wiele razy w ciągu jego życia, aż do przed schwytaniem Rzymu i jego dobrowolne zamknięcie w Watykanie w 1870 r. Sanktuarium, jako część Stolicy Apostolskiej, zgodnie z paktem Laterańskim z 1929 r. między Mussolinim a Kościołem rzymskokatolickim ma wszystkie prawa eksterytorialności.

KAPLICA SANKTURY SANCTA
Po ostatnim kroku pielgrzym znajduje się przed żelazną kratą, która chroni Sancta Sanctorum. Według średniowiecznych historyków było to „najbardziej czczone sanktuarium w Rzymie” i do czasów renesansu było to prywatne oratorium papieży. Dziś pozostaje świadectwem świetności starożytnego Patriarchium i tysiąca lat papieskiej historii. Założyciel kaplicy pozostaje nieznany; jednak pierwotnie był poświęcony św. Wawrzyńcowi, aw IX wieku nazywano go Sancta Sanctorum z powodu licznych ważnych relikwii znajdujących się wewnątrz. Pierwsza wzmianka o kaplicy znajduje się w Liber Pontificalis, napisanym za czasów papieża Stefana III († 772). Więcej świadectw zaczęło się pojawiać od roku 1000, szczególnie w odniesieniu do liturgii w Świętym tygodniu i posiadania Lateranu. Grzegorz IV († 844) miał prywatne mieszkanie zbudowane w pobliżu kaplicy, aby umożliwić mu modlitwę i łatwiej przewodniczyć duchownym Kurii. Papieże, w tym Leon III (816), Innocenty III († 1216), Honoriusz III († 1227), Mikołaj III († 1280) i Kallistus III († 1458) rywalizowali ze sobą o zdobienie i przywrócenie Sancta Sanctorum. Te dwa ostatnie były szczególnie ważne w tym procesie i to im zawdzięczamy obecną formę kaplicy. Pod nadzorem Mikołaja III powstały freski przypisywane szkole Cavallini, Cimabue i innym, podobnie jak mozaika nad ołtarzem i podłogą Cosmati. Kallistus III († 1458) zbudował później ścianę wzmacniającą na tyłach kaplicy. Kaplica nie doznała poważnych obrażeń podczas worka Rzymu w 1527 roku, a późniejszy budynek i dzieło Sykstusa V zachowały główne cechy Sancta Sanctorum.

OBRAZ ACHEROPITA
Najstarszym i czczonym obiektem w Sancta Sanctorum jest obraz Świętego Zbawiciela. Utrzymany nad ołtarzem jest określany jako „Acheropita” (nie wykonany ludzkimi rękami). Ze względu na swoje znaczenie, kaplica jest nazywana nazwą tego obrazu w kilku dokumentach. Malowany na drewnianym panelu obraz Zbawiciela przedstawia się na tronie, błogosławiąc prawą ręką i trzymając w lewej ręce zwój Ewangelii. Początki obrazu pozostają nieznane. W VIII wieku było przedmiotem takiej czci, że według Liber Pontificalis, Stephen II niósł go na ramionach podczas procesji, aby odeprzeć niebezpieczeństwo, jakie stanowi inwazja Langobardów (735); równie ważne były procesje z okazji 15 sierpnia, odbywające się co roku według starożytnego rzymskiego zwyczaju